qosıq
Tallı jaǵıstaǵı eske túsiriwler
Ibrayim YusupovKegeyli boyında qalǵan nartlarım,
Siz qanday óskensiz, nárwan bolǵansız!
Dawıl menen bas baylasıp mudamı,
Gúreste bel bermes palwan bolǵansız.
Urıs jılları tallar qarawsız qaldı,
Tallar túwe baǵlar qarawsız qaldı.
Sókitlerdi shawıp kópirge saldı,
Sonda túbirden siz payda bolǵansız.
Anam geyde joqlap úlken balasın,
Jaǵalasa aqsham suwdıń jaǵasın.
Sizler túsingendey onıń nalasın,
Suwǵa ushıńızdı malıp turǵansız.
Ákesin saǵınǵan balalardayın,
Solqıldap turdıńız kórsem hár dayım.
«Kel, biz benen birge sırlas, Ibrayım!»
Dep túsimde shaqırǵanday bolǵansız.
Ala kóyleńkeli nartlardıń astı,
Samal kitabımdı julqılap ashtı,
Birew kelip sonda kózimdi bastı,
«Kim ekenin bil» dep sıldırlaǵansız
O, siz, jaslıǵımnıń sırlası, tallar!
Ah, sol jaǵımlı qol, júzikli qollar!
Bir jıl basıp tursa kózimdi olar,
Qabaq shıtpas edim, doslarım, hárgiz.
Kózimnen qolların jazdıra berip,
Sıńq-sıńq etip kúldi aldıma kelip.
Onıń ıqlas penen kúlgenin kórip,
Oylar ediń qız eken dep ármansız.
Biraq at basınday edi ármanı,
Ushıp ketken edi alǵır tarlanı...
Zalım urıs, dım kóp boldı-aw qurbanı,
Kóshá-kósh áyledi jolsız, káryansız.
Almameken dedim uwıljıp pisken,
Boyınan ıshqınıń sáyiri esken,
Bilektey qos burım bóksege túsken,
Bir qosa jupqasın basqa shalǵan qız.
Kirpigi qayısqan tebendey edi,
Kumay kózler meni jegendey edi.
«Aǵańnan xat jok pa» degendey edi,
Ayralıq dártine ishten janǵan qız.
Suwdan bir meshindi qarmap ilgeni,
Moynıma salmaqshı bolıp kelgeni,
«Qashan jigit bolasań?» dep kúlgeni,
Esimde sır bermey sabır qılǵan qız.
Jigit bolıwın biz boldıq-aw, biraq,-
Talay azamatlar, qolında jaraq
Watan erki ushın qushtı topıraq,
Qansha hayallar tul, yarsız qalǵan qız!
Kewilde kek lapwla jandı shaladay,
Oyın, kúlki jetim qalǵan baladay,
Qosıqlar qulaqqa urǵan tanaday,
Bawırı pútin bir de jan qalmaǵanbız.
Biraq quraldan da mıqlı hám ózge,
Ullı birlik, ǵayrat-kúsh boldı bizde.
Sol ǵayrat jetkerdi jeńisimizge,
Kekli jawdan kegimizdi alǵanbız...
Wa, tuwısqan tallar, dala batırı,
Oa, siz, jaslıǵımnıń jasıl shatırı!
Sarǵayǵan saratan barmas batılı.
Sizge kár ete almas, aytsam jalǵansız.
Kúnniń áptabınan qashqan samallar
Sayada túslenip tınıǵar, oynar.
Jawshımshıq, máddeler hám qurqultaylar
Sensiz hálden tayıp, qalar dármansız.
Iǵbal aydınında sharshamay júzgen
Bir áwlad ruwhı seziler sizden.
Jaslıq sazın tıńlap gúwildińizden,
Mine, sayańızda otırman jalǵız.
Júzigin joǵaltqan qızday úńilip,
Óttim astıńızdan oylarǵa shúmip,
Keshegi nart nárwan bolǵanın kórip,
Dedim: «bunsha tez erjetip qalǵanbız!»
Irash ósip, japlar jańa saǵa alıp,
Bayaǵı at qulaq ósken jaǵalıq,
Aydarday jelkilder ısqa qoǵalıq,
Qollardı qanatıp talay orǵanbız.
Bayaǵı kebirlik paxta jer bolǵan,
Aq jaylar kóbeyip sıbaylas qonǵan.
Mashinalar júyitkip barar tas jolda,
Bir jaǵı júzim baǵ, bir jaǵı palız.
Áne, sol palızdan betlep bermaǵan,
Bir bala qıyqıwlap kiyatır maǵan. -
«Qostan qawın jesin» dep atır apam!
Apańdı tanıdım, inim, gúmansız.
Kirpigi qayısqan tebendey edi,
Qumay kózler meni jegendey edi...
Ulı emes, ózi kelgendey edi,
Bayaǵı moynıma meshin salǵan qız.
Bayaǵıday maǵan telmirip qarap,
Qıynamas ol endi aǵamdı sorap,
Urısqa nálet aytar ishinen, biraq,
Dáslepki yarınan ayra bolǵan qız...
Xosh bolıń, tallarım! Qosqa barayın,
Mardıyıp otırıp qawın jarayın.
Onnansoń sazımdı qolǵa alayın,
«Tallı jaǵısım» dep, sayrap ármansız...
1969-jıl
