Gedeylik

«Dúnyada ne jaman—gedeylik jaman, Júziń tómen etip, koymaslar aman, Atıń shıǵıp abırayıń artsa da, Bizdey bayǵuslarǵa túspedi-aw sayań»,— Dedi bir ámekim awıldan kelip, Tıńlay berdim onı zeynimdi berip, Aǵayin azar da, bezeri bolmas, Ayap kettim barıp awhalın kórip, Biyshara ırastan ábiger tartqan, Bir basına qansha mashaqat artqan, Ruzıger mashqalasın arqalap, Mal tabıw jolında juwırıp jortqan, Bes gektardan zıyat háwli-háremi, Bes sıyır, otız qoy—malım degeni. Bes mıń túp aq terek,- bir ferma tawıq, Bes tanaptay jońıshqasınıń kólemi. Úy bolıp solardı baǵadı eken, Tınbay janın otqa jaǵadı eken. Ol da azday úyden jırılǵan waqta Sovxoz jumısına shıǵadı eken... Dúnya-mal jigittiń aqılın alǵan, Ol qaraldy óship, ózegi talǵan. Turmısında ráhát jok, tınım joq, Kiyiniw, iship-jew dástúrden qalǵan. Háwlisi aylanǵan tawıq koraǵa, Átirapı tolǵan gúdshek, uraǵa. Kat-qat gilem, kiyiz arsha ústinde Bir tóselmey jatar izeyxanada. Kún-tún juwıradı maldan kúsh alıp, Balları oqıwdan «eki», «úsh» alıp, Órmekshi awına túsken shıbınday, Jigit bayǵus qalǵan jipsiz tusalıp. Qurdas patlı edi, ketken azıp ta, Úyden, maldan bir shıǵalmay jazıqqa, Ákesiniń egip ketken baǵları Aylanıptı mal baylaytın qazıqqa. Bıyıl jigit bir qıdırıp qalmaqshı, Boy tiklep dúnyaǵa názer salmaqshı. Moskvaǵa barǵandaǵı maqseti: Arzanıraq úsh-tórt gilem almaqshı.., «Gedeymen» degenin bilmeńler jalǵan, Qońsılar sıylıqqa «Moskvich» alǵan. Bul «sorlıda» hátte motocikl joq, Televizorı da gónerip qalǵan... «Gezek pada» menen baǵıp júr malın, Malǵa pida etip bir shıbın janın, Shınında da ayap kettim joramnıń Adam shıdamastay «gedeylik» halın... Ayttım oǵan: «Sondaymısań ele sen? Bul juristen ájel jetpey óleseń. Ákeń quwmay ketken dúnyanı quwıp, Bunıń ráhátin qashan kóreseń? Dúnya quwıp jaslay qaddiń dal bolıp, Zamanıń aldında tiliń lal bolıp. Abıray barda esińdi jıy, jorajan, Ózińdaǵı ketpey turıp mal bolıp!