Eski kórinisine ótiw →

qosıq

Ótti dúnyadan

Ótesh Alshınbay ulı
I Qulaq solıp tıńlań doslar sózmdi, Bir neshe adamlar otti dunyadan, Anadan tuwǵalı ashpay kózimdi, Qarańǵı dumanda óttim dúnyadan, Qaraqalpaq óz jurtınan bulgende, Harıp-sharshap jolda biraz ólgende, Edilden ayrılıy endirep bulgende, Turkistanda babam ótti duniyadan, Babam aytar edi sózdiń saltında, Bir neshsheler ótti aldı-artında Ata mákan etip jaylaw jurtında, Birazları ármanda ótti duniyadan, Men oteyn otkeplerdi ańlatıp, Azlıǵınan elatımdı aqsatıp, Zor adamlar xanǵa sózin tıńlatıp, Zalımlar shalqıdı fanıy duniyada, Qarshıǵaday qanatınan qayrılıp, Juyriklerdey doynaǵınan mayrılıp, Noǵay bolıp el-jurtınan ayrılıp, Birazları ármanda otti dúnyadan Birazlar qırılıp biraz ólgende, Ayra tustiń el-jurtıńnan degene, Onsań nogay el-jurtıńan bulgende, Birazları jolda otti dúnyadan. Onı Ótesh shejireden kórmishler, Sonıń az-kem jerin aytıp bermishler, Ol noǵaydı Qaraqalpaq demishler. Bulginshilik penen jurgen dúnyada, II Jiyen babam sol zamanda er boldı, Kewili sorlınıń qara jer boldı, Kemalǵa kelgende ol hám xor boadı, Hayran bolıp Jiyen ótti dúnyadan. Bulinip qaraqalpaq elleri azǵan, Beli bolmay, qolı menen jer qazǵan. Ormanbet biy nasiyxatın shıǵarıp jazǵan Tuwrı aytıp babam ótti dúnyadan, Alpamıstı altı jıllar oylanıp, Burıńǵıdan júdá shıqtı saylanıp, Er Kárim sózinen oldi baylanıp, Árman menen Jiyen otti dúnyadan, Alpamıs jigittiń sultanı boldı, Gúlparshın qızlardıń gáwhárı boldı, Kórgenniń kóziniń báhári toldı, Tárip etip Jiyen ótti dúnyadan. Qobız benen hám duwtardı ol shertken, Sózi menen dushpanlardı qul etken. Aytqan sózi adamzattı óritken, Qaraqalpaqta Jiyen ótti dúnyadan, Sózge kelse joq jerińnen tawdırıp, Kópti ózine alar edi awdarıp, Edigeni aytsa kúnler jawdırıp, Qaraqalpaqta Jiyen ótti dúnyadan, Edigeni bárjay etti qolǵa alıp, Jolda ayttı eli bolıp shayqaıp, Sózine nur berdi ıqlasın salıp, Qoblandı qupıya ayttı dúnyada. Tilge kelse Jiyrensheden otirdi, Dushpan emes dostıń kewlin pigirli, Awıl xuwshın xalayıqqa jetirdi Árman menen Jiyen ótti dúnyadan, Qarsı boldı patshalarǵa qaytpastan, Ayrılǵan soń ata mákán qonıstan, Sorlı Jiyeniń xalı boldı zimistan, Ármani menen olda ótti dúnyadan, Adamlardı patsha qoyday qosaqlap, Jálládları qassap yanli pıshaqlap Kóziniń aldında iytleri talap Onı kórip Jiyen otlı dúnyadan, Patshanı jamanlay qolınan qashıp, Sózi menan zalımlarǵa úy shashıp, Qońırat-múytenge qushaǵın ashın Árman menei Jiyen ótti dúnyadan, Jiyen edi tilge sheshen sózge bay, Árman menen ótti sol kún ol bozlay, Zar-giriyanlar bolıp qapeste jılay, Árman menen Jiyen ótti dúnyadan Hayran bolıp erkin aytpay sózlerin, Qayǵı basıp soldırdılar júzlerin, Kimler alar edi onıń izlerin Árman menen Jiyen ótti dúnyadan... Álhasıl oylansań nesheler ótti, Jılap arsar bolıp qayǵıda ketti, Jıl artınan jıllar kelip jıl ketti, Árman menen babam ótti dúnyadan, Neshe jıllar neshe kúnler oylanıya, Xorezimdi, Túrkistandı aylanıp, Barǵan waqta ol xalıqtan saylanıp, Quwǵın bolıp Jiyen ótti dúnyadan, Qobız uslaǵannıń duwtar alǵannń Merekede qaraqalpaqta bolǵıshıp At dizginiń basın jolǵa salǵannıń Aldı bolıp Jiyen ótti dúnyadan, Qıyametik sawda bolıp basında, Qawmı qarındası turıp tusında, Oldi jiyen eliwde tórt jasında, Árman menen babam ótti dúnyadan. III Bul duniya qurısın od da ketti ǵoy, Endi náwbet sońǵılarǵa jetti ǵoy Bayan etsem bir nesheler ótti ǵoy, Árman menen ótti biraz dúnyadan. Batırdan Xojamet muytende boldı, Jiyen zamanıńda sawashlar qıldı, Aqırı patshanıń qolında óldi, Árman menen bul da ketti dúnyadan, Onıń shawlıǵı edi Qalmambet batır, Onıń dargaxında kóp sózler jatır, Batır bolıp bárhá keyni kiyatır, Árman menen bul da ótti dúnyadan. Gúresip Qalmambet Arıslandı jıǵıp, Oltirmekshi bolǵanda pıshaǵı suǵıp, Solkárada eki arıslan dos bolıp, Qalmambettey batır ótti dúnyadan, Júrip xannıń salıp bergen jolınan, Qanlar shıǵıp zirek-zirek murinan, Eki inisin baylap berip qolınan, Qaraqalpaqta Aydos ótti dúnyadan, Biraq kete almadı dushpandı qurtıp, Aǵası aldadı wádesin jutıp, Xojamet batırdıń jolını tutıp, Begis penen Mırjıq ótti dúnyadan, Qara Satpan, sarı Satpan degende, Xojanazar, Qosnazar dos kelgende, Xanlarǵa qas bolıp ele bergende, Bárshesi ármanda otti dúnyadan. Úlken bolıp Allonǵar bárqulla ótti, Záhári jayıw menen xalqına ketti Onıń jolın keyninde kim tuttı, Bari málim ol da ótti dúnyadan. Batır menen hám basqanı aytarman, Qáte aytsam rayımnan qaytarman, Tıńlasańız xalıqtıń jolın tutarman, Árman menen begler otti dúnyadan IV Shayırlıqqa júdá sózleri tálip, Zamannıń rawishin seydemes qalıp, Maqtımqulı — máǵripten ulgiler alıp, Laqabı Kúnxoja ótti dúnyadan Bulda óldi jetpis jetige kelgende, Xalıq jıladı sorlı xoja ólgende, Shayır dayın óldi, seniń degende. Janıp ótti bawırım meniń dúnyadan, Kúnxojanı burın kórdim doslarım, Sonda meniń sorap edi jaslarım, Óldi dedi qattı meniń baslarım, Árman menen Kúnxoja ótti dúnyadan. Men kórgende buwrıl edi saqalı, Azap berdi Izimbettiń Kemalı, Bul ólimge barma adam xamalı, Árman menen Kúnxoja ótti duniyadan, Namazına xalıq qalmay jıynaldı, Qaraqalpaq, qazaǵı da qıynaldı, Tabıtın shákirti qalmay aylandı, Árman menen Kúnxoja ótti dúnyadan, V Bunıń keyini basqan Ájiniyaz boldı, Otırǵan jerinde ulama toldı, Qazaq, qaraqalpaqta mereke qıldı, Ózbekke hám birdey ótti dúnyadan. Ózi talıp — ilim alǵan er jigit edi, Qızıl shıray júzli nur jigit edi, Qırǵa shıqqanıń kózlerim kórdi, Nigarım dep bulda ótti dúnyadan. Zamanında jigitlikti ol surip, Gápke kelse kópshilikti jıylırıp, Anaw-mınaw baqısılardı qoydırıp, Árman menen bul da ótti dúnyadan, Ájiniyaz edi shayır sarası, Megzes edi baxdırǵa mushesi, Qosıq aytar mollalıqta peshesi, Neshshe sózler aytıp ótti dúnyadan. VI Endigi aytarım Berdaq shayırdı, Bulda etti adamzatqa qayırdı, Merekeniń aldın bólip ayırdı, Árman menen bul da ótti dúnyadan, Berdaq edi shayırlardıń danası, Sóznine iyildi adam balası, Berdaq dep quwanar, xalıqtıń arası, Ol da qosıq aytıp ótti dúnyadan, Neshshe sózler ayttı qorqpay zalımnan, Shayırlıqta ótpes Maxtımqulı onnan, Ar ushın sóz aytıp ol bezip jannan, Árman menen ótti Berdaq dúnyadan, Xesh multik tappadım aytqan sozinen, Bir neshshe kún erip júrip Hár kim jamanlasa shıǵar kózinen, Jigittiń, sultanı ótti dúnyadan. Úlgi aldı Jiyen jıraw sózinen, Neshshe baqsı ulgi aldı ózinen Bilgirdiń oylanıp júrip izinen, Árman menen Berdaq ótti dúnyadan, Qosıq aytıp duwtar shertip shaǵlatıp, Dushpan ishin ǵıj-ǵıj qılıp qaynatıp, Sózge kelse almas qılısh oynatıp Berdaq atlı shayır ótti dúnyadan. Dushpanıń jılatıp, dostıń kúldirip, Sózi menen bolajaqtı bildirip. Quyıldırıp aytıp gápti dóndirip, Árman menen Berdaq ótti dúnyadan. Awlaqqa biz shıǵıp háwirdi jazıp, Qısqıda biz júrdik, nalıdıq azıp, Tilge kelse oraq orıp jer qazıp, Árman menen Berdaq ótti dúnyadan, Sózge dárya, baqsılıqqa zor edi, Tilge sheshen, mıń adamǵa tay edi, Oylaǵanı ash xalıqtıń ǵamı edi, Árman menen bul da ótti dúnyadan. Dunyası qurısın bunı da aldı, Jetpis úsh jasında qabirge saldı, Bul dúnya olardıń artında qaldı, Árman menen bulda ótti dúnyadan. Berdaq óldi, qaraqalpaq qıynaldı, Kóp qayǵırıp hám de qayǵıda qaldı, Namazına esitkenler jıynaldı, Árman menen Berdaq ótti dúnyadan. Atadan bir tuwǵan azamat ediń, Qosıqqa qarasa káramat ediń, Xalıqlardıń ne sarı palawın jediń, Atıń shıǵıp óttiń shayır dúnyadan. Berdaq jinazana bir topar bolıp Eń kemi elli adam bir sapar qılıp, Kózimniń jasına etegim tolıp, Zar jıladım óttiń be dep dúnyadan. Barsam adam qur bolıptı jıynalıp, Berdaqtıń tabıtın bári aynalıp, Esim awdı onı kórip oylanıp, Berdaq sóytip ótip ketti dúnyadan. Eki arba bolıp kelipti Basar, Jetegine alıp bir shubar qashar, Peyitinde aynalıp júr kóp nashar, Ulıǵım ármanlı ótti dúnyadan, Ol ólgende qazaqta, ózbek te keldi, Berdaqtıń qádirin barlıq xalıq bildi, Olgenine qattı qapada boldı, Árman menen Berdaq ótti dúnyadan. Bir neshsheler enkildesip jılaydı, Sharası joq, jılamasqa bolmaydı, Jılamayın deseń bosqa qoymaydı, Jan dostım, ármanlı óttiń dúnyadan, Bir neshsheler jılaydı da enkildesip, Anası ólgen jas buzawday móńireydi, Qansha aytsaqta óz ornına kelmeydi, Jora jan, ármanlı óttiń dúnyadan. Keshke jáne bir ógizshe soyıladı, Qara qum iyshanǵa bası qoyıldı, Esabı joq sańsız adam jıyıldı, Mártebeli bolıp óttiń dúnyadan, Nárse qalmay qaraqalpaq, qazaqtan, Kelip atır jaqın menen uzaqtan, Qudayım saxla dep otlı dozaqtan, Bársheni jılatıp ottiń dúnyadan Kóp adamlar keldi dayın muytennen, Kelgenler az emes bunnan bótennen, Umıtılmastay bolıp at qaldı sennen, Dańqıń shıǵıp óttin shayır dúnyadan, Qalmay keldi xalıqları Qońırattıń, Sanı joq ashamaylı — qıyattıń, Adamlardı zar eńiretip jılattıń, Ottiń shayır árman menen dúinyadan, Kelipti ıǵılıp qıpshaq — qıtaydan, Barma dep oyladım orıs - noǵaydan, Ne shara bar kelgen iske qudaydan, Dostım, árman menen óttiń dúnyadan, Hal sorasıp ótken jılı kórgende, Qumsuwatqa birge qarap júrgende, Men qartaydım «Ótesh jora» — degende, Dálkek etip edim fanıy dúnyada. Bende bolǵan óz erkine geze almas, Taǵdirdiń jazǵanın hesh buza almas, Ótesh der awzıńa basqa sóz almas, Sha, gede bol, bir eterseń, dúnyadan. VII Fanıy dúnyada otti ármanda qaplap, Neshshe adamlardıń kewilin saqlap, Topalanday qılıp hámmeni toplap, Óter boldım men de fanıy dúnyadan, Kóp jasaǵan qatarınan ayrılar, Qarshıǵaday qanatınan qayrılar, Shappay, jedmey óz dártinen mayrılar, Men de ótermen árman menen dúnyadan. Ótesh shayır qola qalemin aldıń, Haqtıń hámiri dep bar sózdi saldıń, Hámirine kónseń qayǵıda qaldıń, Qatar-qurbı dostı etti dúnyada. Qurdaslarıń ketti qaydan-qaylarǵa, Tústi aqır zaman bári oylarǵa, Kush-kuwattı bir jıynayın boylarǵa, Árman menen bári ótti dúnyadan. Árman menen sorlı sende ólerseń, Qayǵılı qápestiń bárin bilerseń, Xalıq bilmey shaqaq urıp kúlerseń, Árman menen babam otti dúnyadan. Jiyen, Berdaq, Kunxoja hám Ájiniyaz, Solardıń táripin, Ótesh sen bir jaz, Dúnyada ómirdi bular surdi az, Árman menen men de ótermen dúnyadan. Saqalıń aǵardı dizege tústi, Qay jerde sorlınıń ıǵbalı keshti, Dushpannıń kewli bárhama ósti, Árman menen Ótesh óter duniyadan. Bul dúnyada álewmetler ne kórdim, Ǵaplette sarǵayıp, gúllerdey soldım, Zalımnıń dártinen ólermen boldım, Árman menen men de ótermen dúnyadan. Biraq ólsem ırza bolıń elatım, Jaylawım Jalayır, teńiz suwatım, Keziriw, Kók Ózek kishi slatım, Jańa jaylaw xosh qal sen de Oteshten. Oylanıń shayırlar aldına qarap, Sóz aytıp xalqına jaqtını oylap, Jarıq nurlı jerler bolsa bar baslap Árman menen Ótesh óter dúnyadan.