qosıq
Shermende
Ótesh Alshınbay ulıHaqısın bermey Orazbaydıń,
Molla Izimbet shermende,
Bil mánisin keler jaydıń,
Haqısın bermey shermende,
Óleyin degen kúniń joq,
Baylıqtan hasla miniń joq,
Haqı bermewden basqa jınıń joq,
Izimbet, boldıń shermende.
Diyxannıń haqın bermeseń,
Adam shelli sen kórmeseń,
Raxmet, xızmetker, demeseń,
Adam júrerme, shermende,
Shermendelik kútá uyat,
Bir isińnen bir isiń zıyat,
Barqulla aytıp oziń ǵıybat,
Bildirdiń óziń shermende.
Jigit bolsań bir ınǵay jur,
Oylaǵan sózdiń parqın bil,
Zar-giryan bolıp Manawbay júr,
Haqısın bermey shermende.
Jaz bolsa jediń qaramıq.
Uyat emespe soramaq?
Ishkeniń basalay bılamıq,
Bul isiń qalay shermende?
Molla bolsań da mazxapsiz,
Adam ekenseń ádepsiz,
Balalarıń ósti tártipsiz,
Beriń haqısın, shermende.
Bul sózime beriń tawap,
Tawap bermeseń ayt juwap,
Haqı jegen bolama sawap?
Bergil haqısın, shermende,
Ol shegip júr uwayımdı,
Bes jıl ordı buwdayıńdı,
Oyla aqmaq qudayıńdı,
Naǵıp júrseń shermende?
Óziń bolsań talıp ilim,
Usı bugin sóyle tilim,
Qaytarıp ber meniń árim,
Nege bermeyseń, shermende?
Shermendelik miyasar ma?
Azap bermek saǵan kár me?
Eki mezgil berdiń jarma,
Haqısın bermey, shermende,
Bárshası eki abbazı,
Qayǵı bolmas kóbi-azı,
Bolsın biyshara razı,
Haqısın bergil, shermende.
Alaradı eki kózin,
Bıljıraydı aytqan sózin,
Qalay-qalay bul mineziń?
Haqısın bergil, shermende.
Sendey bop Karwanbay ótti,
Hayran bolıp jılap ketti,
Malı-mulkin wayran etti,
Sonday bolarsań, shermende,
Uyat emes bul qılǵanıń,
Aldap jumsap, kush alǵanıń,
Suyip dúnyanıń jalǵanın,
Áwere boldıń, shermende,
Seniń sóziń bári ayıp,
Táriypińdi aytayın jayıp,
Adamdı aldap qıysayıp,
Júrseń naǵıp, sen shermende?
Yadımnan ketpes islerin,
Sındırayın ba tisleriń,
Basım bolǵan soń kúshleriń,
Boldıń ba haywan, shermende?
Sen zalımdı kim saqladı,
Qara baǵrımdı dagladı,
Kótergen anamdı boqladı,
Kúnlik haqın ber, shermende,
Qaraysań maǵan bultıyıp,
Jaman qatınday tıltıyıp,
Erkek kisidey jırtıyıp,
Ber haqısın, sen shermende,
«Jaz beremen, gúz beremen,
Yaki oylanıp kóremen,
Ele bes jıl júrdiremen»,—
Dedin Kemalga, shermende,
Bermeseńiz ala jip kes,
Haqısı bar jigirma bes,
Meni hám kórdiń be ábes?
Haqımdı ber, shermende.
Jumsadıń meniń inimdi,
Qayerden taptıń minimdi?
Keltirer nálet jinimdi,
Haywannan jaman shermende,
Qolıma alayın qobız,
Qoyshı bolsam tartıp sıbız,
Sennen jaqsı shoshka-dońız,
Haqısın bermey, shermende.
Seniń sóziń eken pasıq,
Súyegi jaman, ózi jasıq,
Qarızǵa qarızın ulasıp,
Otırsań ba, sen shermende.
Berman qara, arman kara,
Inim, gaptiń parqın sora,
Kimler eken gunakara?
Boldıń ǵoy házir shermende.
Meshkey degen jaqsı at emes,
Dońǵal degen jaqsı at emes,
Dońız degen jaksı at emes,
Bilmediń, boldıń shermende,
Qatardan jaqsı xalıń bar,
Tórt túlik múlik-malıń bar,
Qolda, shúkir, xamalıń bar,
Ne sebep boldıń shermende?
Ákeńiz edi sók sanar,
Atań Allamurat panar,
Aytqan gápten bárha tanar
Kásibiń be edi, shermende
Shermendelik júdá jaman,
Bul ataqtan júrgil aman,
Untar edim kelse zaman,
Bul ne qılǵanıń, shermende?
Aytqan gápke káriń kelmes,
Adamsań ba parqın bilmes,
Birew óler, birew ólmes,
dúnyada boldıń shermende.
Molla Izimbet, aytar sózin,
Bul pıǵlıńdı kórdi kózim,
Bayan etken meniń ózim,
Ne qılasań shermende?
Bul atıń júdá jamandı,
Basıńa qurdıń zamandı,
Nege eteseń ármandı,
Sóksanar nálet shermende?
Aytqan sóziń suyekke ótti,
Puqaraǵa jobir etti,
Kem-kem pıǵlın qashıp ketti,
Jónińe júrgil, shermende.
Dúnyada ne qıldıń óziń?
Sup-sur bolıp seniń júziń,
Adamǵa jaqpaydı sóziń,
dúnyaǵa boldıń shermende.
Biyshara Kemal ne qılsın,
Bermediń onıń haqısın,
Seniń-aq maqsetiń bolsın,
dúnyada boldıń, shermende.
Bul dúnya hám óter, keter,
Sorlıǵa da náwbet jeter,
Aytıp ketsek sizge neter,
Izimbet atlı shermende?
Qıysıq bolmasın qıyalıń,
Yadıńda bolsın soyaǵıń,
Eger ul tuwsa xayalıń,
Jigitler, Izimbet qoymań.
Kóziniń jasın tıya almay,
Nápsińdi sonsha qıya almay,
Haqısın bermey uyalmay,
Jolǵa shıqtıń ba shermende?
Etken isiń halıqqa jaqpas,
Haqı beriwge hosh jaqpas,
Ákeń edi Qosım qaqbas,
Qudayǵa bolǵan shermende,
Sende bir tákábbir boldıń,
Ekenniń haq jolıń quwdıń,
Haramılıqqa beliń buwdıq,
Izimbet atlı shermende,
Sende bir qalǵan jamansań,
Biraq dáwletli baysan,
Ashlardan jaman qusaysań,
Pıǵlın qashqan sen shermende,
Haramılıqqa ishiń tolsın,
Bara-bara gúliń solsın,
Shermende atıń qutlı bolsın,
Quda urǵan sen shermende,
Qaytpayman aytqanımnan hesh,
Kósher bolsań keshiwden kesh,
Haqı sorap sorlı Ótesh,
Aldında otır, shermende.
